Een uitvaart op Bronbeek

’s Ochtends vroeg rijd ik naar Uitvaartcentrum Moskowa in Arnhem. Het is nog koud en een beetje schemerig. Na een hartelijke ontvangst door de medewerker van het uitvaartcentrum, krijg ik een warme kop koffie. Even later wordt er aangebeld, de chauffeur van de rouwauto is gearriveerd. Na wat met elkaar bijgepraat te hebben, is het tijd om ons klaar te maken voor vertrek. Ik informeer de chauffeur nog over wat details in aanvulling op de voorbereiding naar aanleiding van de eerder door mij aangeleverde informatie voor de ritplanning.

We gaan de uitvaart verzorgen van een meneer die zijn laatste jaren woonachtig was op Bronbeek. Bronbeek is een rusthuis voor veteranen, gelegen op een prachtig landgoed in Arnhem aan de Velperweg, de weg van Arnhem naar Velp (Gld.).

Afscheid nemen in de rouwkapel

Aangekomen op het landgoed begeleiden we de overledene naar de afscheidskamer achter het hoofdgebouw. Zijn pet en zijn onderscheidingen leggen we op de uitvaartkist. Al vroeg komen zijn medebewoners naar de kapel om afscheid te nemen. Vaak worden er door de bewoners indrukwekkende verhalen verteld. De ene bewoner is heel spraakzaam, de ander is van weinig woorden.

Alle bewoners hebben op hun eigen manier een heftige periode in hun leven meegemaakt. Sommige veteranen ontvangen nog bezoek, zoals familie, vrienden of kennissen. Het komt ook voor dat er nauwelijks contact is met hun omgeving, om welke reden dan ook is het contact verwaterd of zelfs verbroken.

Nadat de medebewoners afscheid hebben genomen, ga ik naar de commandantswoning, om vanaf daar de naaste familie te begeleiden. Inmiddels is Koen gearriveerd en met de chauffeur bij de rouwkapel gebleven, zodat de overledene geen moment alleen is.

Voor de familie is dit het laatste afscheid, we samen sluiten de kist. Vervolgens leggen we de Nederlandse vlag op de kist, met wederom de pet en de onderscheidingen. Hierna begeeft de familie zich weer naar het voorterrein van Bronbeek. Op het bordes hebben inmiddels de medebewoners plaatsgenomen, de meeste in vol ornaat. De familie neemt aan de andere kant op het bordes plaats.

De afscheidsceremonie

De kolonel, als commandant van Bronbeek, horen we spreken. Hij vraagt de oud-militairen in de houding te gaan staan. Wij krijgen een teken van de kapitein en samen lopen Koen en ik voor de rouwauto uit vanaf de rouwkapel naar het voorterrein. We vervolgen onze route om de Nederlandse vlag heen, die halfstok hangt. De rouwauto wijzen wij de plek, recht voor de commandantswoning.

Samen gaan we aan de achterkant van de rouwauto staan en we maken een buiging. Koen opent de achterdeur van de rouwauto om vervolgens de uitvaartkist een stukje uit de auto te schuiven. Verderop nemen wij plaats om op afstand de ceremonie te kunnen volgen.

De commandant heet iedereen welkom, zowel de familieleden alsook de medebewoners. Hij vervolgt met een indrukwekkend en persoonlijk in memoriam. “Taptoe Infanterie” klinkt.

Aan het eind van de ceremonie legt de commandant een rouwboeket op de kist, namens alle medewerkers en bewoners van het tehuis.

Als het signaal “voorwaarts” klinkt schuift Koen de uitvaartkist in de auto, sluit de achterdeur en wij maken ons gereed voor vertrek. Koen en ik lopen samen voor de rouwauto over het voorterrein naar de uitgang van Landgoed Bronbeek, daar waar de overledene lange tijd heeft gewoond. Ondertussen klinkt “Highland Cathedral”.

De burgeruitvaart

De burgeruitvaart kan vervolgens plaatsvinden. Een korte dienst in het crematorium volgt. Ik spreek een welkomstwoord en kondig de sprekers aan. De familie spreekt samen een levensloop uit. Tussendoor wordt er muziek beluisterd en zien de aanwezigen foto’s voorbijkomen. Foto’s van zijn leven, voor, tijdens maar ook van na zijn diensttijd. Hierna sluit de familie samen deze dag af met een samenzijn in een horecalocatie in de buurt van het crematorium.

Onze beleving

Voor ons is het iedere keer weer bijzonder om een uitvaart te verzorgen waarvan de ceremonie op Bronbeek plaatsvindt. Het goede contact ter voorbereiding op een uitvaart met de kapitein, de zorgmanager en de medewerkers is erg fijn. De verhalen die aan ons verteld worden door de veteranen, over wat men meegemaakt heeft, zijn indrukwekkend. De ceremonie is volgens een vast gesteld protocol bij iedere uitvaart hetzelfde, maar het warme in memoriam maakt het persoonlijk.

Fotografie: Johan Kramer

Meer informatie over Jurgen Theunissen