Uitvaart in de dierentuin

Het is vrijdagmiddag, ik ben aanwezig bij een ondernemersbijeenkomst over innovatie. Tijdens het bijwonen van één van de presentaties gaat mijn telefoon. De beller meldt dat zijn moeder binnenkort komt te overlijden. Ruim een jaar geleden verzorgden wij de uitvaart van zijn vader, de echtgenoot van de vrouw die nu komt te overlijden. Ik herinner me het fijne contact en de uitvaart in de kerk nog goed.

Tijdens het telefoongesprek vertelt de zoon mij dat hij terugkijkt op een mooie uitvaart van zijn vader en een prettig contact met ons had. Zowel tijdens de voorbereiding als op de dag zelf. Om deze reden belt hij mij nu om hen weer bij te staan bij het regelen van de uitvaart van hun moeder. “Het moet een persoonlijk afscheid worden, en niet in een kerk of aula van een crematorium”.

Toepasselijker dan deze locatie gaat het nooit worden

De volgende ochtend neem ik contact op met verschillende (horeca-) locaties in de omgeving, met de vraag, of het bij hen is toegestaan om een uitvaartbijeenkomst te houden met de overledene erbij. Veel locaties zijn hier inmiddels op ingericht, maar we horen nog vaak dat men het een vreemde combinatie vindt. Bezoekers die gezellig aan het lunchen zijn, en naast hen een ruimte waar een uitvaart plaatsvindt.

Nadat ik een actuele lijst heb gemaakt van passende locaties en de beschikbaarheid heb gecontroleerd, bespreek ik per locatie wat de voor- en nadelen zijn, zoals parkeervoorziening, toegankelijkheid voor mindervaliden etcetera. Bij het zien van de lijst gaan de ogen van de zoon direct naar het conferentiecentrum van de dierentuin. Wat ik niet wist was dat zijn moeder jarenlang dierentuingids en coördinator van de gidsen is geweest, in die dierentuin. “Toepasselijker dan deze locatie gaat het niet worden”.

Langs de pinguïns op weg naar de uitvaart

Tijdens de voorbereidingen hebben we veelvuldig contact gehad met de afdeling evenementen. Mevrouw had vroeger, toen zij nog gids was in de dierentuin, een telefoon van de dierentuin in huis waarop alle verzoeken binnenkwamen. Dit wetende maakte het extra bijzonder, nu is daarvoor een hele afdeling ingericht.

Op de dag zelf hebben wij intensief samengewerkt met de medewerkers van de dierentuin. Op het parkeerterrein en op diverse punten in de dierentuin stonden dierentuinmedewerkers en medewerkers van ons als uitvaartassistenten opgesteld. Zij zorgden ervoor dat de bezoekers werden ontvangen en geïnformeerd werden over de route naar de uitvaartlocatie. Een erg bijzondere aanblik om de genodigden voor het afscheid langs de pinguïns en andere dieren, naar het conferentiecentrum te zien lopen.

Van veel belangstellenden ontvingen we reacties die allemaal neerkwamen op hoe bijzonder zij het vonden, een persoonlijk afscheid in de dierentuin mee te kunnen maken. De zonen vertelden ons dat zij vele mooie reacties hebben mogen ontvangen over het afscheid van hun moeder, en dát op de plek waar zij zo lang, met zoveel inzet aanwezig is geweest.

Iedere uitvaart is uniek

Horecalocaties zouden in overweging kunnen nemen of zij de ruimte beschikbaar willen stellen om een uitvaart te laten plaatsvinden. Een aantal vragen waar zij wellicht over nadenken is; waar sta je voor, waar wil je in voorzien, wil je je medewerkers en andere bezoekers confronteren met een kist, al dan niet geopend? Passen het leven en de dood gelijktijdig op één locatie, waar men voor verschillende gelegenheden aanwezig is? Voor de één is het juist fijn om afscheid te nemen op de locatie waar ook eerder een verjaardag of een huwelijksfeest was, de ander kiest liever voor een hele andere locatie. Zoveel mensen, zoveel wensen.

Iedere uitvaart is uniek, maar voor ons was ook deze locatie erg bijzonder. Het is voor ons keer op keer een uitdaging om samen met nabestaanden mee te denken over hoe wij, met hen een passend afscheid kunnen vormgeven.